استاندارد ويژگیهاي درو پنجره و آلومينيومی ساختمان كه بوسيله كميسيون فنی مصالح ساختمانی تهيه و تدوين شده در سيزدهمين جلسه كميته ملی صنايع ساختمانی مورخ 60/9/4 تصويب گرديد. پس از تأكيد شوراي عالی استاندارد وباستناد ماده يك (( قانون مواد الحاقی به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران مصوب آذرماه 1349)) بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر گرديد.
فهرست مطالب
در و پنجره آلومينيومي مورد مصرف در ساختمان
هدف و دامنه كاربرد
تعاريف واصطلاحات
تقسيم بندي انواع در وپنجره
تقسيم بندي پنجره برحسب نوع پروفيل
مصالح
حفاظت از خوردگي
رواداري در ابعاد در وپنجره
طرح و اجرا
علامت گذاري
كليات
شماره استاندارد ایران : 756
موضوع: ويژگيهاي در و پنجره آلومينيومي
چاپ پنجم
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآوردهها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:
( تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور- ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب به منظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري به منظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسهاي و صدور گواهينامههاي لازم ) .
موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد مي باشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مي نمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار مي دهد.
اجراي استانداردهاي ملي ايران به نفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها مي شود.
كميسيون استاندارد ويژگيهاي در و پنجره آلومينيومي
رئيس
مجدالدين – حاجی زاده دکتر آرشيتکست استاد دانشگاه معماری و شهرسازی دانشگاه ملی
اعضاء
ايزدي نجف آباد – بهمن شركت صنعتي و توليدي آلمان – آل
اورعي – عبداله شركت دورال
تابشيان – ايرج مهندس مينرالوژي اتحاديه صنايع آلومنيوم در ساختمان
توحيدي – فرهاد شركت دورال
زارعي – محمدرضا مهندس متالوژي سازمان صنايع كوچك ايران
سرابندي – بهروز مهندس آرشيتكت مركز تحقيقات وزارت مسكن وشهرسازي
عبيدي – عبدالرسول اتحاديه صنايع آلومينيوم در ساختمان
علي نژاد – منوچهر شركت سهامي خاص آلوين
ماهرالنقش – محمود مهندس آرشيتكت مديرعامل مهندسين مشاور ماهر
خراسانچيان احمد مهندس راه وساختمان موسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران
دبير
كشور – منكچيان موسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران
فهرست مطالب
در و پنجره آلومينيومي مورد مصرف در ساختمان
هدف و دامنه كاربرد
تعاريف واصطلاحات
تقسيم بندي انواع در وپنجره
تقسيم بندي پنجره برحسب نوع پروفيل
مصالح
حفاظت از خوردگي
رواداري در ابعاد در وپنجره
طرح و اجرا
علامت گذاري
كليات
بسمه تعالی
پيشگفتار
استاندارد ويژگيهاي درو پنجره و آلومينيومي ساختمان كه بوسيله كميسيون فني مصالح ساختماني تهيه و تدوين شده در سيزدهمين جلسه كميته ملي صنايع ساختماني مورخ 60/9/4 تصويب گرديد . پس از تأكيد شوراي عالي استاندارد وباستناد ماده يك (( قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349)) بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر گرديد .
براي حفظ هماهنگي و همگامي با پيشرفتهاي ملي و جهاني صنايع وعلوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم ويا در فواصل معين مورد تجديد نظر قرار خواهد گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديد نظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .
بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود
درتهيه اين استاندارد سعي برآن بوده است كه با توجه به نيازمنديهاي خاص ايران حتي المقدور درميان روشهاي معمول در اين كشور و استاندارد و روشهاي متداول در كشورهاي ديگر هماهنگي ايجاد شود .
لذا با بررسي امكانات ومهارت موجود و اجراي آزمايشهاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از منابع زير تهيه گرديد .
1- استاندارد استراليا شماره 4873 و تجديد نظرAS CA53-1970 1976
2- استاندارد ملي انگلستان شماره 1972 – (1976 REVISED TEXT) 1972 – 4873 BS
3- استاندارد بين المللي آمريكا به شماره ANSI A134. 1 -1972 134 -1 -1972
4- شركت سهامي آلومينيوم ايران . Co Iranian Alaminium
5) – American Society for Testing and Materials ( part 7 )
در و پنجره آلومينيومي مورد مصرف در ساختمان
1- هدف و دامنه كاربرد
1-1- هدف ازتهيه اين استاندارد بيان اصلاحها , اندازهها , طبقه بندي درها و پنجرهها و تعيين ويژگيهاي مناسب براي پروفيل آلومينيوم و پنجرههاي ساخته شده آلومينيومي براي ساختمان است تا با توجه به وضع ساختمان بتوان پنجرههاي مورد نظر را از اين استاندارد انتخاب نموده و همچنين سازندگان پنجرهها نتوانند بدون اندازهگيري در مدل , پنجرههاي مورد نظر را تهيه نماييد .
2- تعاريف واصطلاحات
2-1- پنجره: (1)
عبارت است از بخشي از سطح محيطي فضاي داخلي است كه شيشهاي بوده و ميتواند وسيله تبادل نور يا هوا گردد . جنس آن ممكن است از چوب , فلز , پلاستيك يا مشابهآن ساخته شود .
2-2- پنجره بازشو محوري : (2)
عبارت است از پنجره هايي كه محور لولاي آن داخل لنگه باز شو باشد .
2-3- پنجره باز شو لولائي : (3)
عبارت است از پنجرهاي كه محور لولاي آن روي يكي از يالهاي محيطي لنگه باز شو باشد .
2-4- پنجره ثابت : (4)
عبارت است از پنجرهاي كه هيچگونه لنگه بازشو نداشته باشد .
2-5- پنجره باز شو كشوئي : (5)
عبارت است از پنجره هايي كه حركت لنگه متحرك آن در امتداد يكي از يالهاي لنگه متحرك باشد .
2-6 اجزاء در وپنجره به شرح زير نامگذاري ميشود :
2-6-1 قاب : (6)
لنگههاي پنجره اعم از ثابت يا بازشود درآن مستقر ميشود .
قاب نبايد تحت تأثير بار ديوار وپوشش قرار گيرد .
2-6-2 شاخك : (7)
زائده است كه نسبتأ به وضعيت محل وتعداد كافي بمنظور ثابت نمودن قاب پنجره در محل نسب پنش بيني ميشود .
2-6-3 كتيبه : (8)
قسمت فوقاني پنجره ناميده ميشود كه از لنگه جدا بوده و ممكن است باز شود ويا ثابت باشد .
2-6-4 دماغه : (9)
قسمتي از لنگه پنجره كه روي قاب قرار ميگيرد وبالعكس قسمتي از قاب كه درنما روي لنگه پنجره قرار ميگيرد . بمنظور هوابندي و جلوگيري از حركت بيش از اندازه لنگه پنجره نسبت به يكديگر .
2-6-5 لنگه : (10)
قسمتي است از پنجره كه در قاب مستقر ميگردد وممكن است متحرك و يا ثابت باشد .
2-6-6 وادار :
تقسيم كننده لنگه پنجره به دو يا چند قسمت به منظور كوچك كردن ابعاد شيشه ويا زيبايي
2-6-7 آستانه : (11)
يال پائيني چهارچوب پنجره را آستانه گويند .
2-6-8 زهوار : (12)
پروفيلي است كه جهت نگهداري وثابت كردن شيشه هابكار ميرود .
2-6-9 يراق آلات : (13)
شامل لولا , قفل , دستگيره , شب بند , بلبرينگ , وسائل هوابندي و غيره ميباشد .
2-6-10 ريل : (14)
نوعي پروفيل ميباشد كه حركت را تأمين ميكند .
2-6-11 لنگه متحرك : (15)
لنگه پنجره افقي يا عمودي كه قابل حركت ميباشد .
2-6-12 چهار چوب : (16)
كادر خارجي درو پنجره است كه جنس آن از آلومينيوم يا فلز ديگري كه با آلومينيوم سازگاري دارند بوده و بين مصالح بنائي وقاب دروپنجره قرار گرفته و غالبأ قبل از جايگزاري در و پنجره در محل نصب ميگردد .
2-6-13 بلبرينگ : (17)
چرخ غلطاني است كه براي در و پنجره كشوئي افقي گذاشته ميشود تا سنگيني وزن لنگه را تحمل كند و حركت پنجره را تنظيم نمايد .
2-6-14 يراق آلات هوابندي : (18)
عبارت است از نوار لاستيكي يا فرچههاي كوكي كه درقسمتهاي مشخص شده روي پروفيل نسب ميگردد كه در موقع بسته بودن در وپنجره از نفوذ گردوخاك جلوگيري بعمل آيد .
2-6-15 نوار دور شيشه : (19)
نوار دور شيشه از جنس لاستيك يا پلي ونيل كلرايد (20) ويا مشابه آن ميباشد كه جهت جلوگيري از تماس مستقيم شيشه با فلز در حد فاصل شيشه تعبيه ميشود ونقش آبندي و هوابندي نيز دارد .
2-6-16 پاخور : قسمت تحتاني در ميباشد كه جهت حفاظت از شكستن شيشه بكار برده ميشود .
3- تقسيم بندي انواع در وپنجره
در و پنجره رااز لحاظ نوع باز شدن به قسمتهاي زير تقسيم بندي ميكنند .
3-1 كشوئي عمودي – درو پنجره كشوئي كه جهت عمودي روي ريل حركت ميكند .
3-2 كشوئي افقي – درو پنجره كشوئي كه جهت افقي روي ريل حركت ميكند .
3-3 لولائي بازشو ( از بالا بطرف خارج , از پائين به طرف داخل ) – در و پنجره بازشو لولائي كه دور محور لولاي خود باز وبسته ميشود .
3-4 محوري ( عمودي – افقي )
3-5 در وپنجره كشوئي و باز شو برحسب تعداد لنگههابه چهار گروه تقسيم ميشود .
3-5-1 دولنگه
3-5-2 سه لنگه مساوي
3-5-3 سه لنگه دوبل
3-5-4 چهار لنگه
3-6 ابعاد در وپنجره كشوئي به نسبت عرض بفرم زير تقسيم ميشود . ابعاد در وپنجره كشوئي و باز شو بايد مطابق جدول شماره يك باشد . دامنه تغييرات حدود قابل قبول مندرج در جدول شماره يك با درنظر گرفتن مدول 100 ميليمتر توصيه ميشود .
در صورتيكه ارتفاع تعيين شده در محل بيش از اندازههاي داده شده باشد كتيبه ثابت بآن اضافه ميگردد .
4- تقسيم بندي پنجره برحسب نوع پروفيل
در وپنجره از نظر ساخت بر دوقسم است : كشوئي ولولائي كه برحسب نوع پروفيلي كه ازآن استفاده شده در جدول زير تنظيم گرديده است .
در جدول زير ترتيب A از پروفيل ظريف كه قطر آن بين 1/5 تا 2 ميليمتر و ابعاد هر لنگه آن بعرض يك متر و ارتفاع 1/20 متر ميباشد .
تيپ B از پروفيل متوسط مانند كرونت كه عرض هر لنگه آن 1/20 متر و ارتفاع آن تا 2/20 متر ميباشد .
تيپ C از پروفيل سنگين و بزرگ ساخته شده ومانند پروفيل كه جهت درهاي كشوئي بزرگ استفاده ميشود .
يادآوري يك – درمحاسبات جدول شماره 2 و 3 و 4 وزن كتيبه و چهارچوب و يا خور احتساب نگرديده است .
يادآوري دو – وزن چهارچوب اعم از آلومينيوم يا جنس ديگر كه به عنوان كادر خارجي در و پنجره بكار ميرود در محاسبات تعيين وزن در و پنجره منظور نميگردد .
مثلا پنجره باز شو کشوئی دولنگه نوع B كه دارای عرض سانتيمتر و ارتفاع سانتيمتر ميباشد وزن اين پنجره بر حسب کيلو گرم بدين ترتيب محاسبه ميشود .
کيلوگرم 2/40×5/500 = 13/200
کيلوگرم 1/50×5/850 = 8/775
وزن پنجره کشوئی دولنگه 13/200 +8/775=21/975 نوع B
جداول 3 و 4 كه براي درو پنجرههاي لولائي بكار برده شده است از دو تيپ A و B تشكيل شده است . تيپ A از پروفيلهاي سيستم اروپا با اتصالات گونياو استفاده از ماشينهاي مخصوص گوشه زن ميباشد .
تيپ B از پروفيل قوطي 35*35 جهت پنجره و 50*35 جهت در محاسبه شده است و سيستم اتصالات آن از ميله گرد ده ميليمتري آهن ( ميله مهار ) استفاده ميشود .
توضيح آنكه اندازههاي داده شده براي در وپنجرههاي متداول و معمولي ميباشد .
درمورد كليه وزنهاي منعكس شده در جداول حداكثر تا ±10 درصد روداري قابل قبول است .
5- مصالح
5-1- آلومينيوم :
درو پنجرههاي آلومينيومي بايد متناسب با ضروريات كاربرد آنها از آلياژ آلومينيومي كه داراي مشخصات زير باشند ساخته شوند .
5-1-1- خواص مكانيكي مناسب .
5-1-2- مقاومت در مقابل شرايط جوي
5-1-3- خصوصيات سطح آبكاري
5-1-4- خواص مناسب براي روشهاي معمولي در ساخت اتصالات در و پنجرهها تركيب شيميائي و خواص مكانيكي آلياژ 5 -6063 كه معمولا درايران باين منظور مورد استفاده قرار ميگيرد در جدول شماره 5 و 6 ذكرشده است . آلياژهاي ديگري كه با ويژگيهاي آلياژ فوق مغايرت نداشته باشد نيز ميتواند مورد استفاده قرار گيرد .
5-2- پوشش سطح آلومينيوم :
برروي سطح ظاهري درو پنجرههاي آلومينيومي به منظور تأمين زيبائي بيشتر ومقاومت در و پنجره در برابر هواخوردگي جوي و ساير عوامل ساينده عملياتي به صورتهاي گوناگون انجام ميگيرد .
رايجترين روش براي ايجاد زيبايي و مقاومت در سطوح نمايان پروفيلهاي آلومينيومي عمل آبكاري ميباشد كه در اثرآن يك سطح كامل از منشورهاي بلورين خوش رنگ پوشش خارجي پروفيل را در برميگيرد . توضيح اينكه آبكاري ميتواند بصورت رنگ طبيعي آلومينيوم يا رنگهاي الوان ( برنز ) باشد كه حتمأ بايد در مقابل نور خورشيد وعوامل ديگر جوي مقاوم باشد .
5-3- مصالح شيشهاندازي , آب بندي و جلوگيري از نفوذ هوا :
كليه اين مصالح كه بايد با آلومينيوم و ساير موادي كه مستقيمأ در رابطه هستند سازگاري داشته باشند و همچنين از نظرشيميايي بايد مقاوم و مرتجع بوده و بدون اينكه باعث شكستگي اتصالات گرددو قابليت حركت داشته باشد . تمام مصالح آب بندي كه در كارخانه ويا محل كارگاه مورد استفاده قرار ميگيرد . بايد برمبناي مشخصات توصيه شده توسط سازنده مواد آب بندي باشد .
5-4 شاخكهاي ثابت نگهدارنده در وپنجره : (21)
كليه شاخكها و متعلقاتي كه براي نصب در و پنجره آلومينيومي استفاده ميشود بايد از قبيل آلومينيوم يا آلياژ آلومينيوم يا فولاد ضد زنگ ويا فولاد آبكاري شده باشد و براي كاري كه انجام ميدهيد به اندازه كافي مقاوم باشد . ضمنأ براي محافظت و جلوگيري از خوردگي آنها نيز بايد , دقت لازم بعمل آيد .
5-5- بستهاي شاخك (22)
5-5-1- مقاوم در مقابل در و پنجره
5-5-2- داشتن استقامت كافي در مقابل فشار زياد و نيروي كشش , شاخكها بايد بفاصله حداكثر هفتاد سانتيمتر از يگديگر به كار گذاشته شوند .
5-5-3- قابليت تنظيم مجاز هنگام نصب
5-5-4- تغيير مكان مجاز مطابق انقباض و انبساط حرارتي
5-5-5- بمنظور جلوگيري از خوردگي قاب آلومينيومي ومقاومت سطح آلومينيوم , شاخكها بايد از جنس آلومينيوم يا آهن گالوانيزه يا آهن ضد زنگ باشد .
5-6- پيچ و مهره و بستها :
5-6-1- كليه پيچها ومهرهها , واشرها وبقيه اتصالات مورد استفاده در و پنجره آلومينومي بايد از جنس فولاد ضدزنگ , آلياژ آلومينيوم ويا فلزات ديگري انتخاب گردد كه با آلومينيوم سازگار باشد . پيچهاي مورد مصرف در آلومينيوم بايد خودكار بوده وگالوانيزه نيز باشد .
5-6-2- قفل و بست بايد قادر به تحمل نيروي باد و ساير نيروهاي وارده بر در و پنجره باشد و در نصب و جاي زبانهها از طرف سازنده دقت لازم بعمل آيد .
5-7- يراق آلات :
5-7-1- يراق آلات بايد از موادي كه در مقابل خوردگي مقاوم هستند و هيچگونه تأثيري روي اجزاء مختلف در وپنجره روي يكديگر نگذارند ساخته شده باشد .
پوششهايي كه با آلومينيوم سازگار نيستند بايد كاملا از آن جدا شوند .
5-7-2- يراققها بايد متناسب با ابعاد در وپنجره بوده و درمقابل خوردگي محفوظ باشد .
5-7-3- يراقي كه احتياج به روغن كاري دارد بايد سوراخي باين منظور روي آن تعبيه شده و احتياج به باز كردن نداشته باشد .
6- حفاظت از خوردگي
6-1- مصالحي كه با آلومينيوم در تماس هستند بايد به طريقي انتخاب گردند كه با ويژگي مندرج در اين استاندارد مطابقت داشته باشد .
6-2- روشهاي محافظت :
تماس بين آلومينيوم و بسياري از فلزات ديگر در مجاورت آب باعث خوردگي آلومينيوم ميگردد . آلومينيوم بايد به روشهاي زير محافظت گردد .
6-2-1- بوسيله نوارهاي مقاوم غير جاذب رطوبت .
6-2-2- بوسيله يك قشر لاك شفاف و مقاوم
2-6-3- رنگآميزي سطح آلومينيوم
6-2-4- روشهاي مؤثر مشابه ديگر
6-3- فلزات :
6-3-1- فلزات سازگار با آلومينيوم – فلزات روي , آلياژ روي , كادميم , كرم وفولاد زنگ نزن با آلومينيوم سازگارند وتماس مستقيم آنهابا آلومينيوم هيچگونه خطري را در برنداردمضافأ آنكه فلزات فوق الذكر بتنهائي و بدون هيچ روكش اضافي ميتوانند در واحدهاي آلومينيومي بكار برده شوند .
يادآوري 1- همه نوع فولاد زنگ نزن با آلومينيوم سازگاري ندارند معمولا فولاد زنگ نزن 188 مناسب است .
يادآوري 2- چناچه پروفيل آلومينيوم در مجاورت و چسبيده به فلزات سازگار با آلومينيوم وياحتي آلياژهاي ديگر آلومينيومي قرار داشته باشد و هم زمان با اين مجاورت براي مدت زيادي فاصله , بين دو فلز مرطوب بماند , سايش آلومينيوم حادث ميشود .
براي اجتناب از اين عارضه توصيه ميشود كه فاصله پروفيل آلومينيوم با ساير فلزات سازگار با آن بحداقل ممكن كاهش يابد . بكار بردن مواد بوتونه درزگير اين عارضه را خنثي ميسازد .
يادآوري 3- در مناطق متراكم صنعتي كه ميزان آلودگي هوا زياد است و همچنين در مناطق مجاور با دريا كه رطوبت به حداقل ميرسد , چناچه پروفيل آلومينيوم در مجاورت و چسبيده به فولاد زنگ نزن قرار گيرد امكان خوردگي آلومينيوم وجود دارد شدت فرسايش آلومينيوم را در اين مناطق ميتوان از طريق افزايش سطح پروفيل آلومينوم نسبت به فولاد بكار برده شده كاهش داد
6-3-2- فلزات ناسازگار – در هيچ مواردي آلومينيوم و آلياژهاي آن نبايد همراه با مس يا آلياژهاي آن استفادهنمود . سطح آلومينيوم وقتي با فلزات ديگر بغير از روي , آلياژ روي , كادميم , كرم وفولاد زنگ نزن در تماس است بايد به اين ترتيب حفاظت شود .
– رنگ زدن فلز غير مشابه سنگين را ميتوان بوسيله قير طبيعي رنگآميزي نمود .
– چوب يا مواد جاذب رطوبت كه در تماس با آلومينوم هستند بايد با رنگ پوشانده وبوسيله اجسام درزگير با مرغوبيت خوب درزگيري شوند .
6-4 مصالح بنائي :
مصالح بنائي مثل بتن , ملات , گچ نبايد با سطح در و پنجره آلومينيومي حفاظت نشده تماس يابد .
7- رواداري در ابعاد در وپنجره: (23)
7-1 رواداري در قالب در و پنجره : بغير از آنكه در و پنجره بايد ازجهات مختلف مقاوم باشد رواداريهاي زير را بايد با در نظر گرفتن ارتفاع , پهنا و قطر روي محيط قاب (24 ) در و پنجره آلومينيومي رعايت نمود .
– براي ابعاد 1800 ميليمتر و كمتر ±2 ميليمتر
– براي ابعاد بزرگتراز 1800 ميليمتر ±3 ميليمتر
براي ديواره پروفيل آلومينيومي كه ضخامت آن 1/55 ميليمتر باشد براي اكسترود توپر رواداري (25) ±0/15 ميليمتر براي اكسترود تو خالي (26) رواداري ±0/20 ميليمتر باشد , حداقل ضخامت ديواره پروفيل آلومينيومي براي روفيلهاي توپر 1/600 ميليمتر و براي توخالي 1/310 ميليمتر باشد .
7-2- رواداري محل چهارچوب در وپنجره در ساختمان :
راه اندازي محل چهار چوب در و پنجره معمولا بايد طبق توافق قبلي كارفرما و سازنده در و پنجره براساس جدول شماره يك باشد چناچه چنين توافقي صورت نپذيرد جاي در وپنجرهها بايد لااقل باندازه زمينههاي چهار چوب در و پنجره باضافه يك رواداري دو تا چهار ميلي متري باشد
7-3- اندازه يك قاب آماده جهت نصب بايد داراي انحراف مجاز حدود 1/5 ميلي متر باشد .
7-4- قاب آماده براي نصب بايد طوري ساخته شده باشد كه بتواند در چهار گوش محل نصب با اختلافي حداكثر 4 ميليمتر سوار شود .
8- طرح و اجرا: (27)
8-1- خمش مجاز اجراء در وپنجره
اثرات جمعي همه نيروهاي پيش بيني شده در اين استاندارد نبايد موجب شود كه اجزاء افقي يا عمودي در وپنجره بيشتر از حدود داده شده در جدول زير خمش پيدا كند . چناچه خمش بيش از اين مقدار باشدبايد ويژگيهاي بند 8-10 را داشته باشد .
در صورتيكه احتياج به جلوگيري از برخورد گوشههاي صفحه شيشه دار بالنگه باشد خمش افقي آستانه وقسمت بالايي در وپنجره بايد كمتر از خمش مجاز باشد . بطوري كه حداقل 75 درصد فضاي اوليه بين صفحه شيشه خور و اجزاء تكيه گاهشان آزاد بماند .
براي كم كردن وزنهاي مشابه روي در وپنجرههاي آلومينيومي وزنهاي ذكرشده در بند 8-2 و 8-3 بايد در محاسبه واردشود .
8-2- بار مرده :
بارمرد بايد بر مبناي وزن كل لنگه در وپنجره و ملحقات آن باضافه وزن شيشه و مصالح شيشه اندازي و همچنين هر بار مرده موثر ديگر محاسبه گردد . ( استاندارد ملي ايران شماره .519)
8-3- بارزنده :
8-3-1- نيروي باد – در و پنجره بايد به نحوي طراحي وساخته شود كه از هر نظر در مقابل نيروي ناشي از باد مقاوم باشد . البته شرايط محل و نحوه قرار گرفتن و ارتفاع ساختمان و همچنين حالت و وضع در و پنجره عواملي هستند كه از نظر محاسبات مربوط به مقاومت كافي در مقابل نيروي باد , بايد كاملا مد نظر قرار گيرد .
8-3-2- ساير بارها – ساير بارهاي زنده نيز بايد برآورد و محاسبه شود . بخصوص بايد نيروهائي كه بوسيله افراد وارد ميشود مانند فشار وارد ازدحام مردم در راهروهاي شيشهاي , راه پلههاي شيشهاي و غيره مورد توجه قرار گيرد .
8-4- بار استاتيك ( ثابت ) و در صورت لزوم ديناميك ( متحرك )
8-4-1- حالت عمومي – درو پنجره هاييكه تحت فشار متجاوز از نيروي باد 80 كيلومتر در ساعت مورد آزمايش قرار ميگيرند بايد تحت آزمايش بار ديناميك نيز قرار گيرند . مگر در موارديكه عدم لزوم آن بين خريدار وسازنده توافق حاصل شده باشد .
8-4-2- شرايط اجرا – هيچ يك از اجزاء ساختمان ( اسكلت ) در و پنجره ايكه بصورت كامل ساخته و شيشه اندازي گرديده نبايد بيش از مقدار مشخص شده در بند (8-1) خمش داشته باشد . وقتي كه در وپنجره بسته وقفل شده و در محيط خارجي خود بوسيله مصالحي كه بايد در وپنجره را به اسكلت ساختمان متصل كنند كاملا محكم شده باشد و هنگاميكه تحت نيروي يكنواخت استاتيك داخلي و يا خارجي ويا در صورت لزوم تحت نيروي ديناميك داخلي ويا خارجي برابر با نيروي ناشي از حداكثر سرعت بار متناسب با نوع در و پنجره مورد آزمايش قرار گيرد .
8-4-3- فشار معكوس – اگر در مورد قدرت مقاومت در وپنجره در برابر نيروي مكنده ناشي از حداكثر سرعت باد ترديد وجود داشته باشد بايد بوسيله وارد كردن بارهاي استاتيك يا ديناميك به پشت آن مورد آزمايش قرار گيرد .
يادآوري – بايد توجه داشت كه در عمل بيشتر در وپنجرهها بجاي اينكه بداخل ساختمان بيفتد بخارج پرتاب ميشوند .
8-5- نفوذ هوا :
اين استاندارد آزمايش تغييرات نفوذ هوا در هر 28×1-3 متر مكعب در دقيقه نسبت به اندازه شكاف 0/3 متر ( يا در هر 9×1-2 متر مربع از سطح شكاف ) براي تغييرات فشار نمونه توليدي هنگاميكه نمونه آماده براي عمل كردن عادي ميباشد شرح ميدهد .
معمولا فشار ساكن 7/9 كيلوگرم بر مترمربع است كه بكار ميرود , اين باسرعت باد 37/5 كيلو متر در ساعت مطابقت دارد كه مطابق فرمول زير محاسبه ميشود
P = 0/002496v2
كه درآن :
p = فشار بر حسب كيلو گرم بر متر مربع , سطح صاف نرمال نسبت به جهت جريان باد .
v = سرعت باد برحسب كيلو متر در ساعت
اين سرعت 37/5 كيلومتر درساعت است كه معمولا در محاسبات كاهش حرارتي نفوذ هوا بكار ميرود بعضي از انواع توليدي براي استفاده درساختمانهاي بزرگ ميباشد و مورد آزمون در فشار 31/6 كيلو گرم بر متر مربع كه نمايانگر سرعت باد 75 كيلومتر در ساعت ميباشد .
8- 6 مقاومت در برابر آب :
مقاومت نسبت به نشت آب در بررسيهاي ظاهري ونگهداري توليد ومحيط اطراف و در بعضي مواقع از نظر كنترل رطوبت مهم ميباشد .
روش آزمون مقاومت در و پنجره در مقابل آب در دست تهيه ميباشد . مطابق نيازهاي اين استاندارد آب با حالت يكسان در مقابل سطح خارجي نمونه با ميزان 210 ليتر در هر متر مربع درساعت پاشيده ميگردد . اين ميزان شدت جريان مطابق با بارش 20 سانتيمتر در ساعت است . از آنجائيكه نشست زياد آب ممكن است باعث در معرض خطر قرار گرفتن لوازم و وسايل بشود لذا طرح انتخاب نمونه توليدي كه در شرايط نرمال نشت قابل ملاحظهاي نداشته باشد حائز اهميت است . اين موضوع را همه قبول دارند كه در زمان باريدن شديد و باد شديد نشت را ميتوان تحمل كرد . يا نشت را ميتوان ناديده گرفت در شناسايي اين روش معمولا مقاومت آب فشار كمتر از فشار مطروحه تعيين ميشود .
آزمايش مقاومت در برابر آب معمولا تحت فشار معادل 10 درصد از فشار مطروحه انجام ميگردد اما اين فشار نبايد كمتر از كيلوگرم در مترمربع ( مطابق سرعت باد 49/5 كيلومتر در ساعت باشد ) محصولاتي كه درساختمانهاي بزرگ استفاده ميشود درفشار 31/6 كيلوگرم برمتر مربع (75 كيلو متر در ساعت ) مورد آزمون قرار ميگيرد .
بعضي از مراجع مربوط به
8 -7 باريکنواخت :
باريکنواخت فشار بادي است كه بطوريكنواخت بر روي سطح ديوار پخش شده وارد آمده است كه جمع آن بستگي به فاكتورهائي چون موقعيت جغرافيائي , شكل و محيط ساختمان و همچنين ارتفاع توليد از سطح زيرين ومحل آن نسبت به ديوار دارد .
سرعت دقيق باد كه در مواقع جغرافيائي داده شده بستگي به شكل ساختمان , اطراف محيط ساختمان , وهمچنين ارتفاع توليد از سطح زيرين ومحل آن نسبت به ديوار دارد .
سرعت دقيق باد كه در مواقع جغرافيائي داده شده بستگي به شكل ساختمان , ارتفاع و تندي با داردموثر بوده اينها همه فاكتورهايي است كه براي آن اطلاعات مشروحه دقيقتري مورد نياز است از اين جهت بعضي از ساختمانها اين فاكتورها را مد نظر قرار داده وديگر ساختمانهاي كشورهاي ديگر در حال حاضر بطوردقيق فشار وارده برروي ديوار را تعيين ميكنند . مضافأ اينكه اين فاكتور بوسيله مقامات تعيين كننده بادقت فراوان مورد بررسي قرار گرفته ونشريات واطلاعات و مشخصات بدست آمده توسط آنها در آينده اطلاعات حاضر را توسعه خواهد داد .
در حال حاضر تعداد زيادي از اطلاعات عمل وقضاوت صحيح كه هردو بر اساس تجربيات است براي راهنمائي و كاربري تجهيزات ساختمان ديواري در دسترس ميباشد .
مضافأ اينكه تعدادي از فرمولها بطور كلي براي محاسبه فشارهاي مختلف مورد استفاده قرار ميگيرد .
اين فرمولها در زير داده شده است .
اين حاصل ضرب سرعت در فشار (PV) در ارتفاعي بالاي سطوح سطح براي محل مشخص را ميتوان با وارد كردن مقدار حداكثر سرعت باد مورد نظر انتظار در 9 متر ارتفاع (V9) معادله زير محاسبه كرد .
h = ارتفاع حقيقي بالاي سطح
v9 = از نقشه جغرافيايي باد ( بااستفاده از استاندارد ملي ايران به شماره 519) اين استاندارد فشار مطروحه (DP)
28 را به قرار زير تعريف ميكند : VP 1/1=DP
اين استاندارد فاكتور شكل يا فاكتور تندي يك مجموعهاي از هردوبصورت 10 درصد را مجاز ميداند . تعيين مقدار فشار مطروحه (DP) براي هريك از برآوردها بر عهده تعيين كننده مشخصات است در صورت نبودن اطلاعات توليد كننده قادر نخواهد بود بطور صحيح طبق نيازهاي آرشيتكت يا صاحب آن بمناقصه گذارد
مضافأ اينكه اين استاندارد آزمون فشار با يكنواخت ساختماني را بصورت زير تعريف مينمايد .
1/5DP = STP 29
اين معادل يك فاكتور پيشگيري از خطر را بوسيله نيازهايي را كه نمونه مقابل مقاوم در برابر نيروي باد درفشاري مورد آزمون قرارگيرد را مشخص مينمايد .
درصورتيكه مقادير بالاتر از مقداريكه براي فشار مطروحه يا براي نفوذ هوا , مقاومت در برابر آب ويا بار يكنخوات , ايجاد شود ممكن است فشار مخصوص رضايت بخشي را انتخاب كرد .
8-8 انتقال حرارت :
قاب و اجزاء مربوط به آن بايد درمقابل تغييرات درجه حرارت بطور آزادانه حركت كند وتحت هيچ شرايطي نبايد در صفحه شاخكها سوراخهايي كه امكان حركت بين صفحه وشاخكها و اسكلت ساختماني فراهم ميسازد در نظر گرفته شود , اين نوع سوراخها را درصورت استفاده بايد امكان حركت قاب در پنجره وصفحه شاخكها را فراهم سازد .
ضريب انبساط حرارتي آلياژ آلومينيوم بازاء هر نيم درجه سانتيگراد در هر يك ميليمتر 0/13×10-4 ميليمتر باشد ( تقريبأ 3/175 ميليمتر بازاء هر 55 درجه سانتي گراد در بلندي 2440 ميليمتر )
8-9 اثر نيروي مكانيكي بر روي انواع در وپنجره ها
8-9-1 كشوئي عمودي
8-9-1-1 نيروي افقي – خميدگي افقي ريل لنگه نبايد از مقدار عرض بيشتر باشد .
8-9-1-2 نيروي عمودي – خميدگي عمودي ريل قاب متحرك نبايد از مقدار عرض پنجره بيشتر باشد . بعد از آزمايش كامل نيرو بايد حداقل 90 درصد آن قسمتهائيكه تحت تأثير نيرو بوده است دوباره بحالت اوليه برگردد . همچنين قسمت بازشو آن نيز بايد به راحتي باز و بسته و قفل شود .
8-9-1-3 نيروي عمل كليه قسمتهاي بازشو كشوئي هنگاميكه در حال حركت هستند و تحت تأثير نيروي حداكثر 13/61 كيلوگرم نيرو قرار ميگيرند بايد قادر باشند كه در هر جهت حركت كنند .
توضيح : علاوه بر آزمايشات ونكات فني كه درصفحات قبلباختصار ذكرشده ميباشد در مورد كليه آزمايشات مكانيكي بر اساس استانداردهايي كه بعدا تهيه خواهد شد اتخاذ روش گردد . اين آزمايشات حداقل داراي پنج مرحله زير ميباشد .
– آزمايش تاب
– آزمايش نيروي عمودي
– آزمايش نيروي افقي
– آزمايش تأثير نيروها بر روي يراق آلات
– آزمايش نحوه عملكرد درو پنجره بعد از نصب
9- علامت گذاري
مشخصات زير بايد روي كليه فرآورده هايي كه مطابق اين استاندارد طرح و اجرا و تهيه شده است قيد گردد .
9-1- محل مناسبي كه بايد علامت گذاري شود معمولا آستانه در و پنجره ميباشد .
9-2- اسم يا علامت تجاري توليد كننده
9-3- نوع در وپنجره
9-4- شماره استاندارد ايران و علامت كاربرد استاندارد
9-5- ابعاد در وپنجره ( ارتفاع , پهنا ) برحسب ميلي متر
9-6- ذكر قدرت تحمل در وپنجره در مقابل فشار باد وآب
9-7- برشور مربوط به روش كارگذاري و نصب وتر از نمودن و دقت لازم به منظور جلوگيري از دخول آب يا باد و همچنين كيقيت لازم بمنظور مراقبت از يراق آلات .
10- كليات
10-1- ساخت , در وپنجرههاي آلومينيومي بايد با دقت زياد ساخته شده و از لحاظ ويژگيهاي لازم براي آبكاري و آزمايشهاي ذكر شده با اين استاندارد مطابقت داشته باشد . ساخت در وپنجره بايدعملا تحت سرپرستي ونظارت كارخانه انجام پذيرد , فقط كارهائي در كارخانه و كارگاههاي در و پنجره سازي نيستند بايد در محل نسب در ساختمان به بهترين صورت انجام گيرد . براي خارج نمودن آب بايد در محل مورد لزوم سوراخي در نظر گرفته شود . استفاده پيچ و مهره وبست درسطوح نمايان به حداقل ممكن برسد .
10-1-1 اگر براي چهار چوب (30) از فولاد استفاده شود بايد از تماس مستقيم آن با آلومينيوم جلوگيري شود .
اين عمل را ميتوان باپوششي از رنگهاي مخصوص و مقاوم انجام داد . استفاده چوب يا فولاد بعنوان چهار چوب در قسمت بيروني ساختمان نبايد در معرض ديد باشد .
محلي كه در كارگاههاي ساختماني براي انبار قطعات آلومينيومي در نظر گرفته ميشود بايد داراي شرايط زير باشد .
– محافظت در برابر صدمات فيزيكي
– انبار نمودن در محل خشك تا انقباض به حداقل ممكن برسد .
– محافظت از تماس باسيمان , آهك , رنگ يا مواد شيميايي و آجر و موزاييك مسئوليت اصلاح هرگونه خرابي ناشي از كارهاي ساختماني مانند از بين رفتن پوشش حفاظتي آلومينيوم و همچنين نظافت نهايي در وپنجره بعهده پيمانكار ساختمان ميباشد .
10-2- شيشه اندازي
10-2-1- مواد وقطعات مصرفي جهت شيشه اندازي بايد مصالحي انتخاب شوند تا در تماس با آلومينيوم و روكش خارجي آن ( آبكاري ) وشيشه اثر نامطلوبي باقي نگذارد .
10-2-2 زهوارها وساير اجزاء شيشه اندازي بايد سختي لازم را دارا بوده تا درمقابل نيروهاي محاسبه شده مقاوم باشد .
10-2-3- در وپنجره بايد طوري ساخته شود تا تعويض و شيشه اندازي در آنها بدون احتياج به جدانمودن قاب خارجي آن از ساختمان امكانپذير باشد .
10-3- اطمينان
10-3-1- قفل وبستها بايد بصورتي طرح شوند كه باز كردن آنها از خارج توسط وسايل ساده امكانپذير نباشد .
10-3-2 در شرايط عادي ( مگراينكه مشخصات ديگري مورد در خواست باشد ) موارد زير بايد رعايت شود
10-3-2-1- كليه در وپنجرهها درحالت بسته نبايد از خارج امكان باز شدن و بيرون آمدن داشته باشد مگر با استفاده ازوسايل مخصوص و يا شكستن قسمتي از پنجره
10-3-3- در موارديكه مشخصات ايجاب مينمايد بايد برروي در وپنجره قفلهاي مخصوصي كه بوسيله كليد ازداخل باز و بسته ميشوند تعبيه نمود .
درپنجرههاي بزرگ كه ممكن است براي تهويه احتياج به بازگذاردن قسمت كوچكي از آنها باشد بايد از يراقي كه مقدار باز شو آن با درنظر گرفتن اطمينان محدود ميشود استفاده نمود .
10-4- ايمني
10-4-1- اهرمهاي نگهدارنده : مقدار باز شدن انواع در وپنجرههاي بزرگ را بمقدار تقريبي 100 ميلي متر محدود ميسازد . براي اينكه در وپنجرهها بتوانند بيشتر باز شوند بايد اهرمها قابل باز كردن بوده ولي اين عمل نبايد بوسيله اطفال امكانپذير باشد . اهرمها پس از بسته شدن در وپنجرهها بايد بطور خودكار جمع شود .
10-4-2- اين اهرمها درو پنجرههاي محوري را هنگاميكه جهت نظافت و نگهداري باز ميشوند ثابت نگاه ميدارد .
اهرمهاي برگردان موقع بازشدن در وپنجره بصورت خودكار باز شده ولي محل بسته شدن در آنها براحتي انجام نميپذيرد .
10-4-3 اهرم كنترل دور : اين اهرمهابراي در وپنجرههاي كه دستگيره آنها به راحتي در دسترس بزرگسالان نميباشد استفاده گردد .
10-5- نصب وسوار كردن
10-5-1 بازديد اوليه اسكلت ساختمان : قبل از نصب اجزاء در وپنجرههاي آلومينيومي دهانه بايد بازديدگردد و كليه موانعي كه براي عمل نصب ايجاد اشكال مينمايد قبلا مرتفع شود .
10-5-2 خط تراز : خط تراز در كليه طبقات ساختمان براي استفاده نصب كنند و در و پنجره بايد بصورت ثابت علامتگذاري شود .
10-5-3- جوش كاري آلومينيوم در محل كارگاه توصيه نميشود در صورتيكه اين عمل قابل اجتناب باشد سازنده در پنجره بايد روشهاي حفاظتي آلومينوم كه در اثر جوش كاري از بين رفته است ترميم نمايد .
10-5-4 رنگآميزي دركارگاه : معمولا بايد رنگآميزي در و پنجره آلومينيومي الزامي ندارد , ولي در موارد خاص به منظور ولي در موارد خاص بمنظور محافظت بيشتر آلومينيوم ازبرخورد با مصالحي كه اثرات نامطلوبي روي آن ميگذارند انجامپذير است .
10-5-5 درو پنجرههاي نصب شده بايد درمقابل نوع آسيب احتمالي كه در كارگاه ممكن است پيش آيد بدقت محافظت شود .
10-5-6 نظافت نهايي : پس از تكميل كارهاي نصب درو پنجره آلومينيومي بايد طبق توصيههاي سازنده تميز شود .
1-window
2-pivoted
3-Casement
4-Fixed light
5-HOrizontally Vertically sliding
6-Frame
7-Branch
8-Frieze
9-cao
10-Leaf
11-sill
12-clazing gasket
13-HARD WARE
14-Rail
15-sash
16-Sub Frame
17-Bearing device
18- weather stripping
19-Glass adaptor
20-P.V.C
21-Fixing anchors
22- Anchor brackets
23- Tolurance
24-Diagonal
25- solid extruded
26- Hollow extruded
27- Design and performance
28- Desing pressure
29-STRUCTIRAL Test pressure
30-sub frames
ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN
Institute of Standards and Industrial Research of Iran
ISIRI NUMBER
756
SEPECIFICATION FOR ALUMINIUM WINDOWS OF BUILDINS
5 th . Edition
